Chuyên mục
Khám phá nội dung theo từng chủ đề
Từ ý định đến hành động
Khoa học và kỹ thuật của khoảng cách "biết phải làm mà không làm": khoảng cách ý định – hành động (Sheeran) và vì sao kế hoạch tốt vẫn nằm im; định nghĩa "bước tiếp theo" cụ thể tới mức làm được ngay (next action); bắt đầu 5 phút để vượt ngưỡng khởi động; ngụy biện kế hoạch (planning fallacy) và cách ước lượng bằng dữ liệu việc cũ (tầm nhìn từ ngoài – reference class); hiệu ứng Zeigarnik và việc dở dang chiếm đầu óc (Masicampo & Baumeister 2011: lập kế hoạch giải toả); cam kết trước (commitment device) – hẹn với người khác, đặt cọc với chính mình; hoàn thành tốt hơn hoàn hảo – tiêu chuẩn "đủ tốt" cho từng loại việc; quyết định nhanh việc nhỏ để dành sức cho việc lớn; "ngày đầu tiên" của một việc lớn nên làm gì; chuyển từ đọc/học sang làm. Giữ slug: bi-quyet-lam-viec-hieu-qua (đổi góc: làm việc hiệu quả là hoàn thành chứ không phải bận — đo bằng việc xong, không bằng giờ ngồi).
10 bài viếtKế hoạch tuần, kế hoạch ngày
Nhịp lập kế hoạch biến danh sách thành lịch: buổi rà soát tuần (weekly review) 30–45 phút làm gì theo thứ tự; chọn ba việc lớn của tuần; kế hoạch ngày viết tối hôm trước hay sáng hôm đó; chừa khoảng đệm cho việc phát sinh (bao nhiêu là vừa, ví dụ giả định); kế hoạch 12 tuần thay kế hoạch năm (nguyên lý, không quảng cáo sách); lịch tuần cho người đi làm có con nhỏ; lịch tuần cho người làm ca, làm tự do không có sếp; ước lượng thời gian cho từng việc và sửa sai số; khi tuần đổ vỡ giữa chừng – lên lại kế hoạch giữa tuần; kế hoạch tháng gắn với lịch âm, Tết, mùa vụ ở Việt Nam. Giữ slug: bi-quyet-quan-ly-thoi-gian (đổi góc: quản lý thời gian theo tuần — vì sao lập theo ngày hay vỡ).
10 bài viếtChọn việc, cắt việc, nói không
Thực thi bắt đầu bằng chọn ít việc hơn: giới hạn việc đang dở (WIP) và vì sao làm năm việc cùng lúc chậm hơn làm lần lượt (Little's Law, chuyển ngữ cảnh — Leroy 2009 "attention residue"); danh sách KHÔNG làm; nguyên tắc 80/20 dùng đúng và dùng sai; chi phí cơ hội của việc nhận thêm; cách nói không với sếp, đồng nghiệp, họ hàng mà giữ quan hệ (mẫu câu); hoãn có chủ đích và "bãi đỗ ý tưởng"; dọn dự án treo – đóng, hoãn hay giao; việc gấp của người khác – phân biệt gấp thật và gấp giả; phương pháp Ivy Lee sáu việc (lịch sử, giới hạn); khi mọi việc đều "quan trọng". Giữ slug: ky-nang-lam-viec-hieu-qua (đổi góc: kỹ năng làm việc hiệu quả số một là bỏ bớt việc — chọn việc theo tác động).
10 bài viếtQuản lý dự án nhỏ không cần chuyên gia
Chạy một dự án 2–12 tuần, nhóm 1–10 người, không có quản lý dự án chuyên nghiệp: tờ khởi động dự án một trang (mục tiêu, phạm vi, ngoài phạm vi, "xong" là gì, hạn, người quyết); liệt kê đầu việc và mốc bằng bảng tính đơn giản; ai làm gì – ghi tên một người cho mỗi việc; họp tuần 30 phút cho dự án nhỏ; theo dõi bằng bảng cột (cần làm – đang làm – chờ – xong) trên giấy hoặc bảng tính; quản lý thay đổi khi khách/sếp đổi ý giữa chừng (góc dự án nhỏ); dự án làm cùng người ở xa, nhóm tình nguyện, nhóm đồ án sinh viên; dự án làm một mình (viết sách, làm website cá nhân, ra sản phẩm thủ công); bàn giao và đóng dự án nhỏ cho gọn; kanban và sprint cho nhóm không phải phần mềm (nhóm nội dung, xưởng nhỏ) — áp dụng, không định nghĩa.
10 bài viếtViệc lớn của gia đình
Áp cách làm dự án cho những việc lớn một lần trong đời sống: kế hoạch sửa nhà khi cả nhà vẫn ở (mốc, việc song song, ai trông thợ — chỉ nhắc chuyện cọc/nghiệm thu thuộc trungtamkythuat); chuyển nhà trong 4 tuần (lịch ngược từ ngày chuyển, đóng gói theo phòng, đổi địa chỉ giấy tờ); lo đám cưới ở Việt Nam theo mốc (việc hai bên gia đình, danh sách khách, chia người phụ trách); lo Tết theo lịch ngược từ 23 tháng Chạp; tổ chức đám giỗ, tân gia, sinh nhật lớn tuổi; chuẩn bị cho con vào lớp 1/đi học xa nhà; lo giấy tờ cho người thân (hồ sơ, lịch hẹn — nguyên lý, dặn kiểm cổng dịch vụ công); chuẩn bị chuyến du lịch gia đình như một dự án (phân việc, không lịch trình điểm đến); chăm người thân ốm dài ngày – chia ca và sổ việc chung (không lời khuyên y tế).
10 bài viếtViệc nhà và nhịp sống bận rộn
Thực thi việc lặp lại trong gia đình: chia việc nhà công bằng giữa vợ chồng và con (bảng việc, "gánh nặng ghi nhớ" — mental load); lịch gia đình dùng chung; thực đơn và đi chợ theo tuần; dọn nhà theo lịch thay vì dọn dồn; quản lý giấy tờ, hoá đơn, hạn nộp của gia đình (một chỗ lưu, lịch nhắc); dung hoà công việc công ty và việc nhà; buổi tối và cuối tuần của cha mẹ đi làm; giao việc cho con theo tuổi (không chấm điểm, không phạt nặng); nhờ ông bà/người giúp việc mà không rối; việc nhà khi một người đi công tác dài ngày. Giữ slug: phuong-phap-dung-hoa-giua-cong-viec-o-cong-ty-va-viec-nha.
10 bài viếtQuy trình và checklist
Viết ra việc lặp lại để người khác làm được: checklist hoạt động thế nào (Gawande 2009; bảng kiểm an toàn phẫu thuật của WHO 2008) và hai kiểu "đọc – làm" với "làm – xác nhận"; checklist mở cửa và đóng cửa hàng; quy trình nhận đơn online đến lúc giao cho cửa hàng nhỏ; sổ tay vận hành cho nhân viên mới của tiệm (nguyên lý, mục lục mẫu); ghi lại việc "chỉ một người biết" trước khi người đó nghỉ; quy trình bằng ảnh/video ngắn cho người không thích đọc; mẫu tin nhắn và mẫu văn bản dùng lại; tự động hoá việc lặp lại bằng bảng tính/nhắc lịch (nguyên lý, không lập trình); khi quy trình phình to — rà và cắt; checklist cá nhân (trước khi đi công tác, trước khi gửi hồ sơ quan trọng).
10 bài viếtCông cụ quản lý công việc
Chọn và dùng công cụ cho đúng việc: sổ giấy hay ứng dụng — tiêu chí chọn (ghi nhanh, nhắc, chia sẻ, tìm lại); dựng bảng theo dõi việc bằng bảng tính (cột nào, trạng thái nào); ứng dụng nhắc việc trên điện thoại — dùng sao để không bị "nhờn" thông báo; lịch điện tử: lịch cá nhân, lịch chung, lịch nhóm; bảng cột trực tuyến cho nhóm nhỏ (loại công cụ, không quảng cáo); nhóm chat thành chỗ giao việc — luật dùng để việc không trôi; ghi chú và kho tài liệu cá nhân (lưu một chỗ, đặt tên tệp); dùng trợ lý AI để chia việc, soạn checklist, tóm tắt cuộc họp — giới hạn và kiểm lại; bẫy "chỉnh công cụ thay vì làm việc"; chuyển công cụ không mất dữ liệu.
10 bài viếtTriển khai việc trong cửa hàng và kinh doanh nhỏ
Chủ tiệm, hộ kinh doanh, người bán online biến quyết định thành việc chạy thật: từ ý tưởng đến bản thử nhỏ trong 2 tuần (bán thử, đo, quyết); triển khai món/mặt hàng mới (công thức, nhập hàng, huấn luyện, ngày ra mắt); chuẩn bị mùa cao điểm Tết, Trung thu theo lịch ngược; chuyển một phần sang bán online theo từng tuần; ngày kiểm kê kho có kế hoạch; đổi quy trình khi nhân viên quen cách cũ; lịch tuần của chủ tiệm kiêm nhiều vai; giao việc cho nhân viên bán thời gian bằng bảng ca và danh sách việc ca; mục tiêu kinh doanh thành việc hằng tuần. Giữ slug: hien-thuc-hoa-y-tuong-kinh-doanh-voi-so-von-nho (đổi góc: từ ý tưởng đến bản thử nhỏ — không hứa làm giàu) · lap-chien-luoc-kinh-doanh-online-hieu-qua (đổi góc: biến kế hoạch bán online thành lịch việc 8 tuần) · nghe-thuat-khoi-su-kinh-doanh (đổi góc: 30 ngày đầu khởi sự — danh sách việc theo thứ tự) · su-quan-trong-cua-viec-xac-dinh-muc-tieu-trong-kinh-doanh (đổi góc: mục tiêu kinh doanh thành việc hằng tuần — không chỉ số KPI).
10 bài viếtKhi việc trục trặc và rút kinh nghiệm
Kế hoạch nào cũng vỡ — xử lý cho ra việc: họp tiền nghiệm (premortem, Klein 2007) trước khi bắt đầu; kế hoạch B cho việc quan trọng; khi trễ hạn: cắt phạm vi, thêm người hay dời hạn (nguyên lý, luật Brooks); việc dồn đống sau kỳ nghỉ/sau ốm — lấy lại nhịp; vấn đề phát sinh giữa chừng — phân loại và xử lý; người cùng làm không làm phần của mình; nhà cung cấp/thợ trễ làm chậm cả việc; quá tải nhiều tuần liền — dấu hiệu và cách hạ tải (không tư vấn y tế); rút kinh nghiệm sau việc bằng After Action Review bốn câu hỏi (quân đội Mỹ); sổ bài học để lần sau không lặp. Giữ slug: nhung-van-de-phat-sinh-trong-qua-trinh-lam-viec (vấn đề phát sinh giữa chừng: phân loại và xử lý) · hoc-cach-doi-dien-voi-kho-khan (đổi góc: khi kế hoạch gặp trở ngại lớn — giữ việc chạy, không giảng đạo lý).
10 bài viết